Ζαγορισίων υπερθέαμα

 

O Πολιτιστικός Σύνδεσμος Ζα­γορισίων των Ιωαννίνων, τα τελευταία χρόνια μας ξαφνιάζει ευχάριστα.

Πότε με τις ομιλίες του στην ιδιόκτητη αίθουσα, πότε με τις εκλεκτές εγγραφές και την κυκλοφορία σε cds του μουσικού μας πλούτου και πότε με ζωντανές παραστάσεις που μας αγγίζουν την καρδιά.

Κι όλα αυτά χάρις στην αφοσίωση και το μεράκι μιας χούφτας ανθρώπων που έβαλαν στόχο και σκοπό να ξαναδώσουν ζωή και φωνή στο ρημαγμένο Ζαγόρι, κι υπόσχεση βαριά να παραδώσουμε στα παιδιά μας γνήσια, ανόθευτα κι ανέγγιχτα τα άγια των αγίων του Ζαγορίσιου πολιτισμού. Αυτό που με κόπο και θυσίες μας κληροδότησαν οι πρόγονοι μας, γενιές γενιών, στο χορό, στο τραγούδι, στα έθιμα τα γιορτινά, στον τρόπο και τη φιλοσοφία της ζωής.

Κι είναι αυτό η μεγαλύτερη και ουσιαστικότερη προσφορά στον τόπο. Γιατί αν χάσουμε την ταυτό­τητα και την ιδιαιτερότητα, την αρχοντιά και το μεράκι, για ποιο Ζαγόρι θα συζητάμε και θα παθιαζόμαστε;

Ή μήπως για το Ζαγόρι των ξενώνων και της πίτας; Στολίδι, καμάρι, προίκα μας μυριάκριβη των Ζαγορίσιων είναι ο πολιτισμός μας. Αυτόν έχουμε και τίποτε άλλο, αυτόν διαφημίζουμε, αυτόν επιδεικνύουμε, γι' αυτόν και εξαιτίας αυτού έγινε γνωστό το Ζαγόρι. Ευθύνη και χρέος ιερό, όρκος βαρύς στα κόκαλα των κοιμητηρίων, η ανόθευτη διαφύλαξή του και η όσο το δυνατόν Kαλύτερη προβολή του.

Το όνειρο αυτό άρχισε να το πραγματοποιεί προ ετών ο ευαίσθητος, ο αφοσιωμένος, λάτρης του Ζ. κ. Πολύβιος Καρράς, πρόεδρος για χρόνια του συνδέσμου. Με το άξιο συμβούλιό του και με διαλεχτούς συνεργάτες μας χάρισαν εκτός από τις εξαιρετικές ηχογραφήσεις και τις εκλεκτές παραστάσεις της ξενιτιάς και του γάμου.

Φέτος, σειρά είχε ο έρωτας και η αγάπη. Ο έρωτας, ποιος δεν λαβώθηκε από τις σαΐτες του φτερωτού Θεού και ποιος δεν πόνεσε και δεν έκλαψε από της αγάπης τον πόνο και τους καϋμούς. Η εκδήλωση «Του Έρωτα και της Αγάπης» πραγματοποιήθηκε στις 16 Απριλίου στην κατάμεστη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Ιωαννίνων. Κι ήταν κάτι που ξέφευγε από την απλή χορευτική παρουσίαση τόσο συνηθισμένη στα διάφορα συγκροτήματα.

Μια περιπλάνηση ένα ταξίδεμα σ' όλη την Ελλάδα, μας έκανε, με τις ζωντανεμένες τις σκηνές της αγάπης ίδιες κι απαράλλαχτες σε κάθε γωνιά Ελληνικής κι ανέγγιχτες απ' το χρόνο.

Εδώ δεν είχες να κάνεις με τους χορευτές και τους οργανοπαίκτες μόνο. Ήταν μια θαυμάσια συλλογική δουλεία ένα στήσιμο και δέσιμο, φορεσιάς, λόγου, κίνησης, χορού ...

Εγγύηση ο εξαιρετικός Κωνσταντίνος Θεμελής στη σκηνοθεσία, ο γυμναστής Κώστας Καμπέρης υπεύθυνος προγράμματος και χορού και η ιδιαίτερη φωνή του Γιάννη Παπακώστα στη διδασκαλία των τραγουδιών.

Πολύ βοήθησαν δυο νέοι συνεργάτες ο Βαγγέλης Bρovτός και ο Χρήστος Γκλίβας που με τις φωτογραφίες τους ζωντάνεψαν τις σκηνές. Όλοι τους κινήθηκαν μ' απόλυτο σεβασμό στον τόπο και τον πολιτισμό του.

Πλαγιές, πλατάνια, σιάδια κι ακροποταμιές διάλεξε για σκηνικό ο κ. Θεμελής, βήματα μετρημένα και μελετημένα χωρίς ίχνος μπαλετοποίησης ο κ. Καμπέρης, γνωστούς και χιλιοτραγουδισμένους σκοπούς τα βιολιά, άγγιξαν όλες τις καρδιές.

Τα 95 παιδιά του συνδέσμου όλα στη σκηνή και μ' όλες τις ελ­ληνικές φορεσιές.

Στέκομαι ιδιαίτερα στη γνησιότητα, γνησιότητα στη φορεσιά, στα βήματα, στην κίνηση, στο λόγο. Αυθεντικές οι περισσότερες στoλές χιλιοφορεμένες όπως και τα μοναδικά Ζαγορίσια σιγκούνια. Τίποτε το πρόχειρο και το ευτελές. Και η ποδιά και το κλαρωτό μαντίλι με το μοναδικό κεφαλοδέσιμο στη Ζαγορίσια. Εξ ίσου προσεγμένες κι οι στoλές των άλλων περιοχών. Φορέθηκαν μ' αγάπη κι έγιναν ένα με τους χορευτές.

Γνήσια τα έθιμά μας, ντροπιάρης και διακριτικός ο έρωτας, πιστός και μπεσαλής.

Έξοχη η παρουσία του μικρού χορευτικού με την φυσική αμηχανία του, αφοπλιστική παιδική αθω­ότητα στη Βοσκόπουλα η Φεγγαροπρόσωπη. Σπάνιος ζωγραφικός πινάκας τα δασιά πλατάνια ζωγρα­φισμένος με τη φωνή του Γιάννη Παπακώστα.

Στο δικό τους ρυθμό με τη λυγεράδα του κύματος τα νησιώτικα τραγουδισμένα από τον ευαίσθητο Στράτο Σουβατζή.

Ζωντανά κι εύθυμα τα Μακεδονικά και τα Θρακιώτικα με τις σούστες και την Αναστασούδα σε γρήγορο σχεδόν πολεμικό ρυθμό.

Κι' υστέρα τα Σμυρνέικα με το «μινόρε της αυγής» και το «σ' αγαπώ γιατί είσαι ωραία» να σε ηρεμούν βασανιστικά να σε λιώνουν κυριολεκτικά.

Τα κατάφεραν πέρα για πέρα χορευτές κι αρμόδιοι και τους αξίζουν όλα τα συγχαρητήρια. Κράτησαν ένα πολύ μακρύ πρόγραμμα με τους θεατές καθηλωμένους.

Εξομολογούμαι ότι ένιωσα περήφανη, γιατί δείξαμε τι μπορούμε να καταφέρουμε αν μονιάσουμε και δοθούμε σ' ένα σκοπό και γιατί επιτέλους υπάρχει ένα αξιοπρεπές Ζαγορίσιο Χορευτικό που μπορεί να μας εκπροσωπήσει πανάξια σε κάθε ανάλογη εκδήλωση μέσα κι έξω απ' την Ελλάδα, όχι αυστηρά τοπικιστικό και αναγκαστικά με περιορισμένο πρόγραμμα, αλλά να μπορεί να σύρει και κάθε είδους ελληνικό χορό. Αυτό το έδειξε απ' ότι ξέρω για πρώτη φορά.

Οι επίσημοι της πόλης μας τίμησαν με την παρουσία τους. Παρόντες οι δήμαρχοι μας και δίπλα πάντα οι χορηγοί: μεταξύ τους οι σχεδόν Ζαγορίσιοι Κ. Τσομπανίδης, Κ. Τσάνος, η Αγροτική, το Λαογραφικό μουσείο του Αγάπιου και η χρωμοεπιλογή του Πολυβίου.

Τους ευχαριστούμε για τη συγκίνηση που μας μετέδωσαν ξαναθυμίζοντας μας νεανικά χτυποκάρδια. Τους συγχαίρουμε γιατί μας έκαναν γι' άλλη μια φορά περήφανους θυμίζοντάς μας τον Ζαγορίσιο ταξιδευτή που ριζώνει εύκολα και κάνει πατρίδα του κάθε τόπο κοντινό η μακρινό χωρίς όμως να ξεχνά ποτέ τον δικό του.

Εύχομαι στο συμβούλιο να ‘χει δύναμη και κουράγιο κι αγάπη κι υπομονή κι όνειρα, όνειρα πολλά για το Ζαγόρι το ένα και μοναδικό που τ' αξίζει όλα...

 

Ελένη Δούβλη

 

"To Ζαγόρι μας", Μάϊος 2005

 

<<< επιστροφή