“Τα Δημοτικά του Γραμμοφώνου”

 

 

Ένας νέος κύκλος πολιτιστικών εκδηλώσεων από τον Πολιτιστικό Σύνδεσμο Ζαγορισίων, ξεκινάει στα μουσικά δρώμενα της πόλης μας, με τίτλο: “Μουσικές διαδρομές”. “Τα Δημοτικά του Γραμμοφώνου” εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο., αποτελώντας την πρώτη παρουσίαση αυτού του κύκλου που έγινε την Παρασκευή 3 Μαρτίου στην Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών. Ο φωνόγραφος και οι δίσκοι 78 στροφών, μέσα από σπάνιες ηχογραφήσεις των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα, έρχονται στο φως, εκδίδονται ξανά σε Ελλάδα και Αμερική. Στα δημοτικά αυτά τραγούδια ακούγονται μυθικές φωνές του δημοτικού αλλά και του λαϊκού ρεμπέτικου ρεπερτορίου, που σημάδεψαν ανεξίτηλα την πορεία αυτών των ακουσμάτων με την ερμηνεία τους. Ο Παπασιδέρης, ο Αραπάκης, ο Ρούκουνας, η Ρίτα Αμπατζή είναι μερικοί από αυτούς.

Στη συναυλία έγινε επανάγνωση και αναβίωση αυθεντικών ερμηνειών γραμμοφώνου, σε τραγούδια γνωστά και ξεχασμένα. Απολαύσαμε το πάθος, το μεράκι, το πηγαίο ταλέντο αυτών των μουσικών, που έδωσαν ρεσιτάλ ερμηνείας, σε ιστορικές εκτελέσεις τραγουδιών, συνεχίζοντας επάξια την παράδοση αυτών των μεγάλων μορφών του ελληνικού τραγουδιού και της παράδοσής μας. Ο Νίκος Φιλιππίδης, από το Κεράσοβο Κόνιτσας, είναι ένας από τους γνωστούς δεξιοτέχνες του κλαρίνου και ένα απο τα καλύτερα κλαρίνα που διαθέτει αυτή τη στιγμή η χώρα μας. Απογείωσε το κοινό με το εκπληκτικό και ανεπανάληπτο παίξιμό του, καθηλώνοντας τους ακροατές. Ξύπνησε μέσα μας τη γνήσια Ηπειρωτική ψυχή, τους καημούς, τον πόνο, το μεράκι, το κέφι και τη ζωντάνια του ηπειρωτικού τραγουδιού, της πλούσιας πολιτισμικής μας παράδοσης.

Ο Παναγιώτης Λάλεζας, από τη νέα γενιά των καλλιτεχνών, μα καταγωγή από την αρχαία Κόρινθο, έβγαλε στην ερμηνεία του την βαθιά μύησή του στις ηχογραφήσεις του γραμμοφώνου, την αγάπη και το πάθος του γι’ αυτά τα τραγούδια. Έκανε τους Γιαννιώτες να δακρύσουν με τη σπαρακτική ερμηνεία του στο μοιρολόι “Κυρά Φροσύνη”, που αναφέρονταν στο δράμα που έζησε η πόλη μας, με το πνιγμό των αρχοντισσών και της Κυρά Φροσύνης. Η διάρκεια της φωνής, το φυσικό τρέμουλο, οι εναλλαγές στην ερμηνεία, και η αυθεντικότητα του αισθήματος, το πηγαίο ταλέντο, φανέρωσαν έναν προικισμένο καλλιτέχνη, που αντιστέκεται στην υποκουλτούρα του σήμερα και δημιουργεί, δίνοντας τη δική του πνοή σε εκτελέσεις πρότυπα, αντλώντας και βάζοντας νέα ψυχή στην παράδοσή μας. Δικαίωσε τη μουσική του διαδρομή που ξεκινάει στα εννέα του χρόνια συνοδευόμενη με διακρίσεις, βραβεία, πολλές τηλεοπτικές εκπομπές και διδασκαλία σε μαθήματα φωνητικής. Οι άλλοι σπουδαίοι μουσικοί που έπαιξαν είναι ο Κώστας Φιλιππίδης λαούτο, ο οποίος απέδειξε τη μεγάλη εμπειρία του σε αυτό το όργανο, και ο Βασίλης Σμάνης, χαρισματικός τραγουδιστής, μουσικός και ερευνητής της παράδοσης, που τον απολαύσαμε στο τραγούδι και το λαούτο. Ακούστηκαν μεταξύ άλλων τραγούδια όπως ο Σκάρος, Λαγιαρνί, οι Κλέφτες Βγήκαν στα Βουνά, Ήλιος, Τα Νιάτα, Άσπρα μου πουλιά, Πάρε Γιατρέ τα Γιατρικά και άλλα αυθεντικά παραδοσιακά τραγούδια της τάβλας (μοιρολόγια), καλαματιανά, τσάμικα, συρτά, οργανικά. Η ενημέρωση που γινόταν πριν από τα τραγούδια για τους μουσικούς, τους συνθέτες, την προέλευση, την πρώτη ερμηνεία των τραγουδιών και την πρώτη ηχογράφηση, έδειχνε το σεβασμό, τη γνώση και την ευαισθησία με την οποία οι μουσικοί προσέγγιζαν την πολιτισμική μουσική μας παράδοση.

Τον πρόλογο της εκδήλωσης έκανε ο Πολύβιος Καρράς, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ζαγορισίων, που μίλησε για την δράση του συλλόγου. Αναφέρθηκε στην προσπάθεια ανάδειξης και διερεύνησης του Ζαγορίσιου πολιτισμού, με το τμήμα διδασκαλίας λαϊκών χορών και τις δισκογραφικές εκδόσεις. Ειδικότερα, η δισκογραφική δουλειά περιλαμβάνει το βασικό CD τον Αύγουστο του 2000 με τίτλο: “Τραγούδια που λέμε στο Ζαγόρι” με τον Γρ. Καψάλη. Τον Μάιο του 2002 εξέδωσε δεύτερο CD με τίτλο: “Ζαγορίσιο ζιαφέτι” με τον Λευτέρη Σαρρέα. Τον Ιούνιο του 2004 έγινε η τρίτη κατάσειρά έκδοση με τίτλο: “Ο Γρηγόρης Καψάλης συναντά τον Γιάννη Παπακώστα και τον Χρήστο Ζώτο”. Η τελευταία έκδοση αποτελείτε από ένα διπλό CD, όπως επίσης και ένα ψηφιακό DVD, όπου καταγράφονται στιγμιότυπα των ηχογραφήσεων, αλλά και μουσικές στιγμές του Γρηγόρη Καψάλη. Οι τρεις εκδόσεις του Συνδέσμου είχαν μεγάλη απήχηση στους φίλους της μουσικής και δέχτηκαν πολύ καλή κριτική από τον Αθηναϊκό τύπο.

 

Της Θεοδώρας Τσιούρη

“Πρωινά Νέα” Τετάρτη 8 Μαρτίου 2006

 

<<< επιστροφή